Bago ang ikalimang State of the Nation Address (SONA) ni Pangulong Ferdinand Marcos Jr., hinihimok ng mga ekonomista ang administrasyon na magpokus sa pag-optimize ng pondo ng bayan sa halip na ilabas ang bagong hanay ng mga programa. Sa natitirang dalawang taon ng kanyang termino, nahaharap ang Pangulo sa presyon na ilatag ang isang malinaw na pang-ekonomiyang pamana.
Ang Kahalagahan ng Epektibong Paggastos
Ang layunin ay hindi lamang gumastos ng higit pa o gumastos ng mas kaunti kundi gumastos ng mas matalino, mas mabilis at mas malinis upang mapanatili ang paglago, lumikha ng mga trabaho, at palakasin ang tiwala ng publiko.
(cite: Jonathan Ravelas, Senior Adviser at Reyes Tacandong & Co.)
Ipinahayag ng mga ekonomista na ang nalalapit na SONA ay nag-aalok ng mahalagang pagkakataon upang ipakita ang isang estratehiya para sa mas epektibong paggastos ng publiko sa gitna ng mga hamon sa ekonomiya, kabilang ang bumabagal na pandaigdigang paglago at mga limitasyon sa pondo. Sinasalamin nila ang pangangailangan na magpokus sa pagpapatupad ng umiiral na mga proyekto upang matiyak ang mga benepisyo sa ekonomiya.
Tinutukoy ni Ravelas na ang mga kamakailang isyu, tulad ng mga substandard na proyekto sa kontrol ng baha na nagdulot ng pagbagsak ng ekonomiya, ay nagpapakita ng pangangailangan para sa gobyerno na balansehin ang mga pagsisikap laban sa katiwalian sa pangangailangan para sa patuloy na pag-unlad ng ekonomiya. Ang paglago ng GDP ay bumagsak sa 3.0 porsyento sa ikaapat na kwarter ng 2025 dahil sa mga hamong ito.
Ayon kay Ravelas, ipinakita ng mga nakaraang administrasyon na ang pagtugon sa katiwalian ay hindi dapat huminto sa paggastos. Nanawagan siya para sa pinabuting pagsubaybay at transparency upang matiyak na ang mga pondo ay inilaan sa mga makabuluhang proyekto.
Kailangan ng Pangmatagalang Patakaran sa Industriya
Binibigyang-diin ng mga eksperto tulad ni Robert Dan Roces mula sa SM Investments Corp. ang pangangailangan para sa isang pangmatagalang patakaran sa industriya na sumusuporta sa mas malawak na pagbabago sa ekonomiya. Naniniwala siya na ang mas matalinong paggastos ay makakapagpahusay sa kakayahang makipagkumpitensya ng bansa sa pandaigdigang pamilihan.
Nanawagan si Roces para sa mga pampublikong pamumuhunan na nagtataguyod ng mga lokal na supply chain, nagpapalakas ng pagmamanupaktura, at lumilikha ng mga de-kalidad na trabaho. Binibigyang-diin niya na ang susunod na dalawang taon ay dapat magpokus sa napapanatiling paglago sa halip na mga estratehiyang nakabatay sa pagkonsumo.
Isang Roadmap para sa Pagsasakatuparan
Ipinahayag ni Ruben Carlo Asuncion, punong ekonomista ng Union Bank of the Philippines, ang mga damdaming ito, na nananawagan para sa isang malinaw na roadmap para sa pagsasakatuparan. Binibigyang-diin niya ang kahalagahan ng pagtuon sa seguridad sa pagkain, imprastruktura, at seguridad sa enerhiya sa mga patakaran ng gobyerno.
Tinutukoy ni Asuncion na ang paglago ng ekonomiya ay dapat magbunga ng mga konkretong benepisyo para sa pang-araw-araw na mga Pilipino, hindi lamang mga kahanga-hangang estadistika. Dapat ipakita ng nalalapit na SONA ang pangako sa pagpapabuti ng kalidad ng buhay para sa lahat ng mamamayan.