Ang mga lungsod at lalawigan sa Hilagang Mindanao ay inaasahang maglaan ng mahigit P1.1 bilyon para sa mga kumpidensyal at intelihensyang pondo (CIF) para sa mga taong 2023 at 2024. Ang pinakamalaking bahagi ay nagmula sa Cagayan de Oro, na naglaan ng P450 milyon, habang ang Bukidnon ang may pinakamaliit na alokasyon na P2.648 milyon.
Mahalagang Pagtaas sa mga Alokasyon ng Kumpidensyal na Pondo
Tumaas ang alokasyon ng Cagayan de Oro mula P200 milyon noong 2023 hanggang P250 milyon noong 2024, na nagpapakita ng 25% na pagtaas. Samantala, ang Iligan City ay naglaan ng P94.5 milyon, ang Misamis Oriental ay nagtakda ng P210 milyon, at ang Misamis Occidental ay naglaan ng P156 milyon, na ginawang halos 80% ng kabuuang CIF sa rehiyon ang mga lugar na ito.
Ang maliwanag na kakulangan sa pag-audit ng mga ganitong pondo at ang kakulangan ng transparency sa paligid nito ay ginagawang madaling maabuso at maloko ang ganitong pampublikong pera.
(cite: Commission on Audit Report)
- Cagayan de Oro: P450 milyon
- Iligan City: P94.5 milyon
- Misamis Oriental: P210 milyon
- Misamis Occidental: P156 milyon
- Bukidnon: P2.648 milyon
Sa kabuuan, ang alokasyon para sa CIF sa buong Hilagang Mindanao ay tumaas mula P527.7 milyon noong 2023 hanggang P646.3 milyon noong 2024, na nagdudulot ng mga alalahanin tungkol sa pangangasiwa at potensyal na maling paggamit. Pinapayagan ng batas ang mga lokal na pamahalaan na magkaroon ng makabuluhang kapangyarihan sa mga pondong ito, ngunit ang mga kritiko ay tumutukoy sa kakulangan ng mahigpit na pag-audit.
Mga Kontekstwal na Alalahanin Tungkol sa mga Kumpidensyal na Pondo
Ang pagtaas sa mga alokasyon ng kumpidensyal na pondo ay naganap sa gitna ng patuloy na mga debate tungkol sa transparency sa paggastos ng gobyerno. Ipinapahayag ng mga kritiko na kung walang mahigpit na pangangasiwa, ang mga pondong ito ay maaaring maabuso, na nagha-highlight ng mas malawak na isyu ng pampublikong pananagutan sa lokal na pamahalaan.