Sa isang kamakailang kaganapan sa Lungsod ng Oroquieta, nagbigay ng matinding babala si Kalihim ng Tanggulan Gilberto Teodoro Jr.: ang mga susunod na henerasyon ng mga Pilipino ay maaaring mawalan ng access sa mga mahahalagang yaman sa Kanlurang Dagat ng Pilipinas (WPS) kung hindi aktibong ipagtatanggol ng bansa ang mga karapatan nito sa dagat.
Kahalagahan ng Proteksyon ng Yaman sa Dagat
Kung ubusin natin ang mga yaman na iyon at hindi ipagtanggol ang Kanlurang Dagat ng Pilipinas, wala nang matitira para sa atin. Ang iba ang makikinabang sa halip. (cite: Gilberto Teodoro Jr., Kalihim ng Tanggulan)
Binigyang-diin ni Teodoro ang lumalaking pag-asa sa mga yaman sa dagat para sa pambansang kaunlaran, na nagsasabing, "Ang mga yaman na kailangan natin para sa kaunlaran ay hindi na matatagpuan sa lupa. Kailangan nating lumingon sa dagat."
- 200-nautical-mile exclusive economic zone na kritikal para sa mga yaman ng isda at enerhiya
- Mga makasaysayang hidwaan sa Tsina na nagpapahirap sa pamamahala ng yaman
Sa kanyang talumpati sa pagdiriwang ng ika-97 anibersaryo ng pagkakatatag, binigyang-diin niya ang kahalagahan ng pakikipaglaban para sa 200-nautical-mile exclusive economic zone ng Pilipinas. Nagsabi si Teodoro, "Kailangan nating ipaglaban ang ating 200-nautical-mile EEZ sa Kanlurang Dagat ng Pilipinas at sa mas malaking Karagatang Pasipiko upang masiguro ang mga yaman ng isda, langis, at gas para sa inyong hinaharap."
Ang mga pahayag ni Teodoro ay naganap sa gitna ng patuloy na tensyon sa Tsina tungkol sa magkasanib na eksplorasyon ng langis at gas sa WPS. Tumugon siya sa mga akusasyon mula sa Embahada ng Tsina na siya ay humadlang sa mga pagsisikap sa eksplorasyon sa pamamagitan ng paglilinaw na si dating Pangulong Rodrigo Duterte ang nagwakas sa mga negosasyon noong 2022.
Noong 2018, pumirma ang Pilipinas at Tsina ng isang memorandum of understanding tungkol sa kooperasyon sa langis at gas, ngunit huminto ang mga talakayan nang hindi umabot sa kasunduan. Muling binigyang-diin ni Teodoro na anumang magkasanib na eksplorasyon sa Tsina ay magiging ilegal, na binanggit ang mga isyu sa konstitusyon at ang arbitral ruling noong 2016 na nagpasawalang-bisa sa malawak na mga pag-angkin ng Tsina.